بر اساس گزارش های پزشکی قانونی در سال گذشته 924 نفر جان خود را بر اثر مسمومیت ناشی از گاز مونوکسید کربن از دست داده اند. این آمار دردناک حاکی از عدم استفاده از تجهیزات گرمایشی مناسب و از همه مهم تر عدم به کارگیری سیستم های هشدار دهنده نظیر دتکتور مونوکسید کربن بوده که می‌توانند جان افراد را در این شرایط نجات دهند. قصد داریم در این مقاله به موضوعات زیر بپردازیم:

  • مونوکسید کربن چیست و چگونه باعث مسمومیت تنفسی می‌شود؟
  • دتکتور یا هشدار دهنده چیست و چه کاربردی دارد؟
  • معرفی انواع دتکتور ها، کاربرد و محل نصب آن ها
  • معرفی دتکتور مونوکسید کربن و نگاهی گذرا به طراحی آن

گاز CO در اثر ناقص سوختن مواد هیدروکربنی (به علت کمبود اکسیژن در فضا) مثل گاز شهری، نفت، گاز کپسول و بنزین در سیستم های خانگی و صنعتی نظیر اجاق گاز، آبگرمکن، بخاری، پکیج و… تولید می‌‌شود. از ویژگی های این گاز می توان به بی رنگ و بدون بو و مزه بودن آن اشاره کرد که در صورت ورود به دستگاه تنفسی به ساختار های این دستگاه می چسبد و حجم اکسیژن خون را می‌کاهد و باعث مسمومیت شدید تنفسی یا مرگ می‌شود.

همه این ویژگی ها باعث شده که لقب قاتل خاموش به این گاز خطرناک داده شود.

در محیط های مسکونی یا محیط هایی با فضای محدود یا محیط هایی که وسایل گرمایشی قدیمی در آن ها وجود دارد، میزان خطرساز بودن این گاز چند برابر می‌باشد اما برای جلوگیری از این خطرات احتمالی چه می‌توان کرد؟

خوشبختانه با پیشرفت علم و صنایع ساخت تجهیزات آتش نشانی، دتکتور ها پا به عرصه وجود گذاشتند و توانستند به طور حیرت آوری آمار مرگ و میر و آسیب های ناشی از آتش سوزی و نشت گاز ها را کاهش دهند.

حال سوال پیش آمده این است که دتکتور چیست و به چه شکلی کار می‌کند؟

دتکتور مونوکسید کربن1

دتکتور ها یا هشداردهنده ها سیستم های هوشمندی هستند که با دارا بودن سنسور‌های مختلف، حریق را در مراحل اولیه تشخیص می‌دهند و نسبت به وجود آن در محیط هشدار می‌دهند تا ساکنین را جهت انجام اقدامات لازم مطلع کنند. دتکتور ها انواع مختلفی دارند که در محیط های متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرند. این سنسور ها با توجه به این که به کدام یک از خصوصیت های آتش حساس باشند به دسته های زیر تقسیم بندی می‌شوند :

  • دتکتور های دودی
  • دتکتور های حرارتی
  • دتکتور های گازی
  • دتکتور های شعله
  • دتکتور های ترکیبی(مولتی)

در ادامه با نحوه عملکرد و ویژگی های این دتکتور ها آشنا می‌شویم.

دتکتور گازی

دتکتور گازی

این دتکتور امکان تشخیص گاز های قابل اشتعال و سمی را فراهم می‌کند و به دو دسته صنعتی و شهری تقسیم می‌شود.

دتکتور های گاز مورد استفاده در صنایع به دو دسته :

  • هشدار دهنده های گاز منتشر شده از حریق گاز های قابل انفجار
  • آشکار ساز های گاز منتشر شده از گاز های سمی تقسیم می‌شوند.

یکی از دتکتور های حساس به گاز های قابل انفجار دتکتور مونوکسید کربن می‌باشد که این دتکتور طراحی پیچیده ای دارد و برای هشدار دهی در هنگام پخش گاز مونوکسید کربن در محیط های مسکونی تست شده است. این سنسور در واقع یک ساختار الکتروشیمیایی است که درون آن دو صفحه کاتد و آند و محلولی به نام الکترولیت تعبیه شده است. این دتکتور ها با کیفیت ها و برند های متفاوتی به بازار عرضه می‌‌شوند و با استفاده از حسگر الکتروشیمیایی با کیفیت حتی مقادیر اندک این گاز در فضا را شناسایی کرده و شروع به هشدار دادن می‌کنند و ساکنین را آگاه کرده و از صدمات ناشی از نشت این گاز در فضا جلوگیری می‌کنند.

نوع سیستم این دتکتور موضعی می‌ باشد که برای فضاهای کوچک و محدود کاربرد دارد و با باتری کار می‌ کند، همچنین این دستگاه دارای زنگ هشدار نیز هست که در هنگام انتشار گاز وظایف تشخیص نشت گاز و هشدار در مورد این موضوع را به تنهایی انجام می‌دهد.

از مشخصه های این محصول می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • مجهز به فناوری پیشرفته حسگر الکتروشیمیایی
  • سازگاری با دما های مختلف
  • هشدار هوشمند ضعیف شدن باتری
  • قفل ضد سرقت باتری
  • تشخیص وجود گاز در محیط با مقادیر اندک
  • عیب یابی هوشمند
  • مقاومت در برابر رطوبت
  • طول عمر بالای سنسور و باتری

تمامی حریق ها گاز کربن مونوکسید ساطع می کنند بنابر این وجود این دتکتور در مکان هایی که احتمال نشت گاز وجود دارد الزامی است.

دتکتور دودی

دتکتور دودی

وظیفه این دتکتور این است که با تشخیص دود برخاسته از آتش، خطر آتش سوزی را اعلام کند. این دتکتور در فضا هایی مورد استفاده قرار می گیرد که احتمال وقوع حریقی که با تولید دود همراه است، وجود دارد.

بعد از تشخیص هر گونه علامت مربوط به آتش سوزی، این دتکتور هشداری را مبنی بر اعلان حریق به مرکز کنترل ارسال می‌کند.

دتکتور حرارتی

دتکتور حرارتی

این هشدار دهنده نسبت به افزایش غیر عادی درجه حرارت محیط حساس بوده و از این طریق وجود حریق را به مرکز کنترل ارسال می‌کند. دمای فعال کننده این آشکار ساز حدود 65 درجه سانتیگراد می‌باشد. این دتکتور ها برای محیط هایی که به طور معمول حاوی دود هستند آشکارساز های ایده الی هستند.

دتکتور شعله

دتکتور شعله

این دتکتور ها از تکنولوژی پیشرفته ای بهره‌ مند هستند که احتمال خطای آن ها به نزدیک صفر می‌رساند. این هشداردهنده ها برای محیط های زیر مورد استفاده قرار می‌گیرند :

  • نیروگاه برق و هسته ای
  • صنایع پتروشیمی و نفت و گاز
  • صنایع بازیافت
  • ایستگاه های گاز
  • صنایع و معادن مرتبط

در حالت کلی این آشکارساز ها در مکان هایی که مایعات، گاز ها و ترکیبات قابل اشتعال وجود دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

دتکتور چندگانه یا مولتی

دتکتور چندگانه یا مولتی

این دتکتور ها دارای حسگر های چندگانه ای هستند که احتمال خطای تشخیص آتش سوزی را کاهش می‌دهند.

چون مواد رادیواکتیوی کمتری ایجاد می‌کنند، آلودگی زیست محیطی کمتری در محیط پیرامون خود بر جا می‌گذارند.

سرعت تشخیص حریق آن ها بسیار بالاست و می‌توانند در محیط هایی که ذکر می شود مورد استفاده قرار بگیرند :

  • راهرو ها
  • سالن ها
  • اتاق ها
  • پاگرد ها

لازم به ذکر است به علت دقت بالا، این دتکتور ها هشدار های کاذب کمتری ایجاد می‌کنند.

بعد از تمام توضیحات داده شده در مورد انواع دتکتور ها و آگاهی از کاربرد های متفاوت آن ها با هم نگاهی گذرا به طراحی دتکتور مونوکسید کربن می‌اندازیم.

دتکتور مونوکسید کربن

  • این دتکتور ها به دو صورت سقفی یا دیواری بسته به نوع طراحی قابل نصب هستند.
  • دارای درب باتری آن ها ضد سرقت می‌باشد.
  • دارای دکمه تست برای اطمینان حاصل کردن از کارکرد صحیح هستند.
  • آژیر هشدار با کیفیت صدای مطلوب در ساخت آن ها به کار رفته است.
  • چراغ هشدار بر روی قاب جلویی آن ها تعبیه شده است.

شما مشتری گرامی در صورتی تمایل به آشنایی و خرید انواع دتکتور مناسب و به روز میتوانید با مراجعه به فروشگاه تخصصی تجهیزات آتش نشانی هایپرفایر و تنها با چند کلیک ثبت سفارش نمایید.