فن، دستگاهی برای ایجاد جریان هوا در یک فضا با ابعاد مشخص می باشد. این عمل با استفاده از چند پره‌ی وصل شده به شافت و هاب که توسط یک موتور به حرکت در می آیند، صورت می گیرد. موتور فن ها میتواند هیدرولیکی باشد و یا بر اساس ایجاد احتراق داخلی کار کنند. اجزای فن معمولا در یک محفظه قرار می گیرند تا از آسیب رسیدن به آنها جلوگیری شود. امروزه گستره کاربرد فن به قدری زیاد شده است که تقریبا همه جا فن ها را میبینیم؛ داخل کامپیوتر ها و خودرو ها به عنوان خنک کننده، در سرویس بهداشتی ها به عنوان تهویه کننده، در تونل ها به عنوان محرک هوا و تهویه کننده و حتی در برج های بزرگ به عنوان سیستم تخلیه دود و یا کنترل حریق.

اگر بخواهیم یک دسته بندی کلی برای فن ها بر اساس نوع ایجاد جریان هوا ارائه دهیم، میتوانیم بگوییم که فن ها یا دمنده هستند یا مکنده.

دستگاه فن

انواع فن ها

فن فشار مثبت(فن دمنده): برخی از فن ها که تحت عنوان فن های دمنده، بلوئر یا فن های فشار مثبت در بازار وجود دارند، وظیفه ایجاد جریان هوا از طریق تزریق هوا را دارند. به زبان ساده، فن های فشار مثبت یا بلوئر، وظیفه تولید هوا در حجم بالا و فشار پایین را به عهده دارند که از این حیث، دقیقا نقطه مقابل کمپرسور ها هستند.

فن فشار منفی(مکنده): فن های مکنده که در برخی صنایع مانند آتش نشانی، اگزاست نیز نامیده میشود، وظیفه تخلیه هوای موجود در فضا را دارد.

نکته ای که باید توجه کرد این است که هر یک از این دسته بندی ها، شامل زیر دسته های دیگری هستند که باعث میشوند فن های مختلفی برای صنایع و فضا های مختلفی داشته باشیم.

علاوه بر دسته بندی ارائه شده در بالا، فن ها را میتوان براساس شکلی ظاهری نیز طبقه بندی کرد. البته باید توجه داشت که شکل ظاهری فن ها بر روی عملکرد آنها تاثیر بسزایی دارد.

فن های محوری یا استوانه ای (AXIAL FANS):

فن های محوری یا استوانه ای

 فن محوری در فضاهایی مورد استفاده قرار می گیرد که به جریان هوای زیادی نیاز باشد. همانطور که در بالا اشاره شد، اجزای فن ها در یک محفظه قرار میگیرند تا از آسیب دیدن محافظت شوند. محفظه فن های محوری، همانطور که از نامشان پیداست، به صورت استوانه میباشد که این امر باعث شده تا جریان هوای ایجاد شده توس این فن ها بسیار بالا باشد. جت فن ها که کاربرد بسیار زیادی نیز در صنایع مختلف دارند و از تجهیزات مهم آتش نشانی محسوب میشوند از این دسته هستند.

فن سانتریفیوژ یا شعاعی (CENTRIFUGAL / RADIAL)

فن سانتریفیوژ یا شعاعی

 فن سانتریفیوژ در مکان هایی که جریان و فشار بالا با هم مورد نیاز باشد مورد استفاده قرار میگیرد. فن های سانتریفیوژ یا شعاعی، هوا را عمود بر جهت ورودی به جریان در می‌آورد و سپس به صورت چرخشی خارج میکند. امروز که استخراج رمز ارز ها بسیار محبوب شده است، افراد بسیاری به سراغ این فن ها میروند. نکته مثبت دیگر راجع به فن های شعاعی کم صدا بودن آنها در مقایسه با فن های محوری است. از جمله کاربرد‌های فن های شعاعی میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

  • سوله های تولید
  • کارخانه های صنعتی
  • آشپزخانه های صنعتی
  • سالن های اجتماعات
  • بیمارستان ها
  • کارگاه ها
  • ساختمان های اداری
  • هتل ها
  • فن سانتریفیوژ برای ماینر
کاربرد فن در صنعت:

امروزه با توجه به حجم گاز ها و دود هایی که در کارگاه های صنعتی تولید می شود می توان با نصب فن ها جلوی بسیاری از خطر آفرینی‌های ناشی از این دود ها و گاز ها را گرفت و آنها را ازفضای خود خارج کرد از جمله کاربرد‌های فن ها میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

  • خنک کننده
  • تخلیه حرارت و دود
  • تهویه هوا
  • خارج کردن ذرات غبار
اجزای فن ها

اجزای فن ها

اجزای فن ها که در زیر به آنها اشاره شده است، به هم پیوسته میباشند:

  • پولی(قرقره)
  • تسمه
  • الکتروموتور(در برخی موارد ممکن است موتور با احتراق داخلی باشد)
  • یاتاقان
  • پروانه
  • بدنه
  • شفت
کاربرد فن ها در آتش نشانی و اطفای حریق

کاربرد فن ها در آتش نشانی و اطفای حریق

طبق مقررات ملی ساختمان ایران ، در ساختمان هایی که ارتفاعی بیشتر از 23 متر دارند نصب سیستم فن الزامی است. به طور کلی، از دو نوع فن در آتش نشانی  استفاده می کنند. در برخی موارد از فن ها برای جهت دادن به حریق استفاده میشوند. برای مثال فرض کنید، در نزدیکی یک جنگل، آتش سوزی رخ داده و به سرعت در حال حرکت به مرکز جنگل است. آتش نشان ها با استفاده از فن ها، مسیر حرکت آتش را تغییر میدهند. فن ها در ساختمان های بلند و دارای تعداد واحد زیاد با ایجاد فشار بین فضای طبقات و راه پله ها می تواند از ورود آتش به سایر نقاط جلوگیری کند.  در برخی دیگر از موارد، از فن ها به عنوان دستگاهی برای تخلیه دود استفاده میشود. در مکان هایی که احتمال انباشتگی دود در صورت وقوع حریق، وجود دارد، از فن های اگزاست استفاده میشود تا دود موجود در محیط را تخلیه کند. با تخلیه دود، ساکنین راحت تر میتوانند محیط را تخلیه کنند و از طرفی تلفات ناشی از خفگی به علت دود کاهش میابد. همچنین در بعضی از مواقع با نشت پیدا کردن انواع گاز های سمی و قابل اشتعال این سیستم می تواند تهویه هوا را انجام داده و در نهایت باعث جلوگیری از انفجار نیز شود.

چه فنی را برای چه محیطی بخریم؟

برای آنکه تعداد فن و مشخصات فن مورد نیازتان را بدانید، باید از مشاوره های تخصصی استفاده کنید تا با استفاده از ویژگی های فضای شما تعداد فن مورد نیازتان و همچنین نوع فن ها مشخص شود.

قیمت فن ها

همانطور که گفته شد، فن ها انواع بسیار متنوعی دارند که ابعاد، راندمان و شکل ظاهری هر کدام ویژگی های منحصر به فرد خود را دارند. به همین علت قیمت های فن ها بسته به نوع آنها و همچنین برندشان متفاوت است. شما میتوانید برای خرید و بررسی قیمت ها و حتی مقایسه فن ها، به فروشگاه اینترنتی هایپرفایر مراجعه نمایید.